Arcuelh » Programa 2011 » Hartèra de nau dias

Hartèra de nau dias

Divés 04 de Març de 2011

  • 20h00 : Degustacion de 9 vins auherida per la Rota deus Vins de Juranson
  • 21h00 : Hartèra torrinada e servida per l’equipa de Calandreta reputada tà la qualitat de las soas prestacions
  • 22h00 : Gran bal

Lo pòrc, en Biarn, qu’ei hèra present sus las taulas. Las pelèras qu’i son enqüèra hèra numerosas e que son lo parat de grans repaishs conviviaus e consequents. Aqueste ser, que’vs serà proposat pòrc de totas las faiçons e a volontat. Aqueth repaish qu’ei estat imaginat com la replica gigantesca de las agapas de fin de pelèra, dab las soas istuèras, las soas cantas e la soa musica.

Lo menut 2010

  • Garbura
  • Esteretas de pòrc
  • Partatge biarnés
  • Costons salats crèma d’alh, havòlas dab pishada de balsamic
  • Los amics de l’aulhèr

Menut : 15€

Pensatz a reservar lo vòste repaish en telefonar au burèu de l’associacion Carnaval Pantalonada (05 59 30 76 48 o anar sus la pagina contacte deu site)

La tradicion

En Biarn los dus patrons deu carnaval que son Sent Pançard e Sent Porquin. Aquò qu’amuisha plan la plaça deu pòrc dens lo còr deus biarnés. Parièr com un pè de nas a la religion qui non vòu pas qu’aqueth dia e s’i minje carn, la serada en l’aunor deu pòrc qu’a lòc lo divés, dia deu peish. Qu’ei aquò carnaval : la transgression per l’inversion.
La tempora de Carnaval en Biarn que s’esten deu 1èr dimenge de l’annada quiò lo dimèrcs cierrós. Qu’ei l’epòca de las pelèras. Taus biarnés qu’ei ua hèsta hèra importanta, telaments importanta qu’an baptiat aqueth eveniment : la Sent Porquin.
Parièr com tà la hèsta annau, qu’invitan vesins e parents.

Perqué aquera importància

En Biarn, non n’i a pas hèra enqüèra , har viéner un pòrc qu’amuishava l’estat de fortuna de las familhas e las qui ne s’ac poden pas perméter qu’èran chic consideradas. Qu’èra un signe d’aisidèr o de grana praubetat.
Lo pòrc que vivè cantèr de l’ostau, dens ua petita bastissa senhorada per un poralhèr. Qu’acompanhava la vita quotidiana deu monde e que devienè quasiment un interlocutor au quau e podem parlar, qui responè e qui ahupava… Frut de totas las atencions, sustot femininas – que son las hemnas qui’u neureishen- aqueth personatge, unic dens la bòrda, qu’èra hèra arrespectat, a tau punt qu’èra sovent subernommat : lo Ministre, lo Nòble, lo Monsur, lo Deputat…
Objecte d’ua vertadèra veneracion, n’ei pas estonant, los Biarnés que l’ajan assimilat a un Sent, d’autant mei que la preséncia soa èra vitau tà l’economia familiau e sinonima d’abonda e de hartèra.

La pelèra

Qu’ei atau que’s parla deu dia quan tuam lo pòrc. Qu’ei ua tradicion hèra vielha en Biarn. Esculpturas deu portau de la catedrau Senta Maria d’Auloron (Xllème) que l’atèstan. Que tuavan en lua vielha, sustot las guihas, tà que la carn e’s consèrve. N’escanavan pas lo pòrc, que’u sangnavan dab la ganiveta, cotèth dab ua lama longa e fina, reservada exclusivament ad ‘aqueth usatge. Aqueth eveniment que’s debanava en seguint d’un rituau hèra precís on los òmis e las hemnas qu’avèn cadun lo lor ròtle.
A maugrat de las reglementacions multiplas e constrenhentas, aquera tradicion que resista e que sembla trobar un retorn d’interèst auprès de consumidors de bona hartèra…
E com dens lo biton tot qu’ei bon, viva la ganiveta… !

L’òmi e lo pòrc

Lo pòrc que simbolisa lo glapautèr e lo goludèr. Que minja tot cò qui tròba. Pendent carnaval, e mei enqüèra pendent la setmana grassa, lo òmis, quan se desbraguetan, que’s compòrtan com pòrcs, que clacan e que beven shens retienguda nada.
Lo pòrc que simbolisa tanben la luxura , la recèrca deus plasers de l’amor fisic. Minjar pòrc en quantitatb qu’èra lo pròpi deus qui vivèn sensuaument.

Simbolica deu Pòrc

L’animau que representa au còp l’impuretat e lo sacrat : l’impuretat pr’amor qu’ei censat despuish l’antiquitat e aquò dinca l’atge miejancèr, har córrer la lèpra. Que disen d’eth qu’ei ladre, qu’ei a díser que pòrta larvas de tènia dens los sons muscles e mei particularament devath de la lenga. Que pren plaser dens la hanga e lo hems, tà’s rafresquir.
Lo sacrat pr’amor qu’ei l’animau fetiche de Sent antòni, lo Sent patron deus porcatèrs.